Harry Claassens komt niet uit de zorg. In zijn werkzame leven was hij jurist bij de Universiteit Tilburg. Nu begeleidt hij als vrijwilliger van VPTZ Heiloo alweer tien jaar mensen in de laatste levensfase en hun naasten in de thuissituatie. “Als een kleindochter nog even overvliegt om afscheid te nemen van oma. Wat er dan gebeurt tussen mensen, dat is zo mooi!”
Nadat Harry stopte met betaald werk en voor de liefde naar Noord-Holland verhuisde, had hij tijd over om als vrijwilliger bij VPTZ te beginnen. Uit een test bij het centrum voor vrijwilligerswerk kwam de palliatieve zorg duidelijk naar voren. “Dat had natuurlijk te maken met het overlijden van mijn eerste vrouw en mijn dochter”, weet Harry. “Mijn vrouw is ruim twintig jaar geleden aan borstkanker overleden. Mijn beide zoons waren de deur uit en studeerden. Ik bleef achter met mijn dochter die downsyndroom had. Een schat van een kind, dat doorlopend zorg nodig had. Ze had een heel slecht hart en zij overleed niet lang daarna aan een hartstilstand.”
Dankbaar
Harry heeft zelf ervaren wat vrijwilligers kunnen bijdragen in de laatste dagen. “In de laatste week dat mijn vrouw thuis was, kwamen via de thuiszorg vrijwilligers die in de nacht bij haar waakten, want zonder nachtrust ben je na twee dagen helemaal leeggezogen. De laatste nacht werd ik gewekt: de vrijwilliger verwachtte dat ze zou overlijden. Na een tijdje ben ik toch weer even gaan liggen, en kort daarna is ze gestorven. Het is een fijne gedachte dat ze door de vrijwilliger niet alleen was op dat moment.”
Als vrijwilliger is Harry net zo nodig voor de naasten als voor de zieke. “Ze koken in de meeste gevallen compleet over en zijn alleen al dankbaar voor het feit dat ze er even tussenuit kunnen. Ik gun het naasten zo om even te ontspannen. Dan zeg ik: ‘Als het gezellig is in de stad, blijf rustig op dat terras zitten en kom gewoon later terug, want ik heb niets anders gepland.’”
Liefdevolle momenten
Bij VPTZ is ‘er zijn’ het belangrijkste voor een vrijwilliger. Maar wat valt daaronder? Harry: “Om te beginnen staat de telefoon uit. En als er bezoek binnenkomt, ga ik koffiezetten en rondbrengen als dat nuttig is. Maar als bijvoorbeeld de afstandsbediening van de tv het niet doet, ga ik toch even kijken of ik dat kan verhelpen. Ook dat is ontlasten.”
‘Er zijn’ is het belangrijkste voor een VPTZ-vrijwilliger
Daarnaast is luisteren belangrijk. “Over mijn eigen ervaringen vertel ik bijna nooit iets, want het gaat niet om mij. Maar ik heb wel geleerd om aandacht te schenken en echt te luisteren.”
Voor Harry zijn de gesprekken dan ook het mooiste om mee te maken. “Bijzonder vind ik de verhalen van de mensen die ik begeleid, maar ook van de naasten. Hoe de dingen in het leven zo gekomen zijn. Dan komen hun moeite en verdriet naar voren en vloeien er soms tranen. En het is zo buitengewoon om aanwezig te mogen zijn bij die laatste, liefdevolle momenten van iemands leven.”
Dit artikel is verschenen in de hulpgids Als thuisblijven niet meer vanzelf gaat. Deze is hier verkrijgbaar >>>
Over VPTZ
VPTZ Nederland (Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg) is de landelijke vereniging van organisaties die met inzet van vrijwilligers mensen in de laatste levensfase ondersteunen met tijd, aandacht en nabijheid. De 200 lokale organisaties in het land zetten vrijwilligers in bij mensen thuis, in hospices en in zorginstellingen. Deze ruim 13.000 vrijwilligers krijgen een goede voorbereiding en zijn goed opgeleid. VPTZ is er voor iedereen, ongeacht levensovertuiging of achtergrond. Wil je een vrijwilliger inschakelen of er zelf een worden? Kijk op vptz.nl
Tekst: Marian van der Veen, redacteur Antenne, kwartaalblad van VPTZ Nederland
Beeld: VPTZ Nederland