Internist-oncoloog Sabine Netters krijgt regelmatig vragen over euthanasie. Ze luistert naar wat mensen bezighoudt en waar ze bang voor zijn. Ze vertelt wat ze nog kan doen om het lijden te verlichten en hoe het bespreken van de mogelijkheden rust kan geven.
Goede zorg gaat niet alleen over wat iemand medisch nodig heeft, maar ook over wat vertrouwd voelt. Welke taal spreek je thuis? Wie vertrouw je? Wat eet je graag? Wie denkt er mee als er beslissingen genomen moeten worden? En wat heb je nodig om je veilig en gezien te voelen als je ziek bent of afhankelijk wordt? In de Bredase wijk Hoge Vught zoeken buurtbewoners en professionals elkaar op om zorg in de laatste levensfase van inwoners met een migratieachtergrond beter te laten aansluiten bij het leven van mensen zelf.
Harry Claassens komt niet uit de zorg. In zijn werkzame leven was hij jurist bij de Universiteit Tilburg. Nu begeleidt hij als vrijwilliger van VPTZ Heiloo alweer tien jaar mensen in de laatste levensfase en hun naasten in de thuissituatie. “Als een kleindochter nog even overvliegt om afscheid te nemen van oma. Wat er dan gebeurt tussen mensen, dat is zo mooi!”
Even boven een vest halen omdat je het koud hebt. Nog snel stofzuigen voordat er visite komt. De ochtend inplannen om alle appjes te beantwoorden. Als sommige dagelijkse handelingen in huis meer van je vragen dan vroeger, kun je het jezelf gemakkelijker maken met slimme hulpmiddelen. Niet omdat alles dan vanzelf gaat, maar omdat je minder hoeft op te staan, lopen of regelen. Vier voorbeelden.
De laatste levensfase roept vaak grote vragen op. Hoe ga ik om met het naderende einde? En hoe geniet ik van de tijd die ik nog heb? Hoe neem ik afscheid? Vaak helpt het om die vragen te bespreken met de huisarts of een andere zorgverlener. Daarom financiert ZonMw projecten om aandacht voor zingeving bij zorgverleners te stimuleren. Peter en Wilma Bergen Henegouwen plukken er de vruchten van.
Veel mensen weten niet dat vrijwilligers in de palliatieve terminale zorg kunnen bijspringen. Jan Coppoolse (72) uit Oostkapelle is al ruim tien jaar vrijwilliger bij VPTZ (Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg). Hij weet uit ervaring hoe waardevol het is om op tijd hulp in te schakelen. Niet alleen voor degene die ziek is, maar ook voor de mensen om hen heen.
Wie veel zorg nodig heeft, ontmoet veel verschillende zorgverleners. Wat mag je verwachten van hun samenwerking? Wisselen zij informatie met elkaar uit of moet je telkens opnieuw je verhaal doen? Vijf vragen en vijf antwoorden van Marloes Otte, projectcoördinator van het Netwerk Palliatieve Zorg van de regio Roosendaal, Bergen op Zoom en Tholen.
Mensen met dementie hebben vaak nog jaren te leven. Toch is vanaf het begin palliatieve zorg al in beeld. Waarom is dat eigenlijk en wat kan palliatieve zorg toevoegen aan dementiezorg? (Ervarings)deskundige dr. Jenny van der Steen geeft antwoord.
Voor veel zieke mensen in de laatste levensfase is thuis sterven een wens. Dit is bijzonder waardevol familie en vrienden, maar vaak ook intensief. Hulp van een vrijwilliger van VPTZ (Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Nederland) is dan een welkom steuntje in de rug. Dat weet ook huisarts Jolanda Nijboer. Zij bespreekt regelmatig in haar praktijk, dat je de zorg langer vol houdt, als je om hulp vraagt in een zware tijd.
Door dementie kun je met heel wat zorgverleners en instanties te maken krijgen. Deze werken lokaal samen in een netwerk dementie. Nederland telt zo’n 65 dementienetwerken. Rika Roffelsen is coördinator bij Netwerk Dementie Drenthe.