Wat helpt bij een goed levenseinde?

In de palliatieve zorg zijn geestelijk verzorgers niet weg te denken. Ze geven aandacht aan levensvragen en zingeving. Geestelijk verzorgers Joep, Marleen en Petra beantwoorden de vraag: wat helpt bij een goed levenseinde?

Joep van de Geer, Petra de Kruijf en Marleen Moors zijn geestelijk verzorger. Ze hebben verschillende achtergronden. Joep is ook predikant, Petra heeft als verpleegkundige gewerkt en Marleen is existentiefilosoof. Anders dan de functietitel wellicht doet vermoeden, werkt een geestelijk verzorger niet per se vanuit een religieuze overtuiging. Wel altijd vanuit betrokkenheid met patiënten en naasten, en vanuit zingeving en spiritualiteit. De drie geestelijk verzorgers geven hun visie op: wat helpt bij een goed levenseinde?

In balans komen

Joep van de Geer: “Ik heb onderzoek gedaan naar het effect van spirituele zorg in de laatste levensfase. Daaruit kwam onder meer dat spiritualiteit en zingeving heel belangrijk zijn. Aandacht hebben voor levensvragen geeft rust, mensen willen gezien en gehoord worden. Soms als ik met een patiënt in gesprek ben, springen er laatjes en kastjes open, en komen er dingen naar boven die opnieuw verwerkt moeten worden. Die dingen moeten verteld en opnieuw verteld worden om ze te herordenen, om in balans te komen. Zodat ze een plekje kunnen krijgen.”

Rust ervaren

Marleen Moors: “Dat je bewust afscheid kunt nemen, bewust kunt sterven. Dat je de tijd gegund is om dingen af te ronden, los te laten, het verleden te verwerken. Maar bovenal hoop ik dat mensen vooral rust ervaren. Dat ze zeggen: het is goed zo. Ik hoop dat ik daar als geestelijk verzorger naast mag staan, daarin mag begeleiden.”

Contact maken

Petra de Kruijf: “In mijn gesprekken met patiënten zoek ik naar de ruimte. Ik kijk en luister naar wat er gebeurt, wat er nodig is. Ik ben lid van het palliatief team en geef scholing aan verpleegkundigen in spiritualiteit en palliatieve zorg. Met patiënten praten, contact maken; ik weet dat verpleegkundigen daar tegenwoordig bijna geen tijd meer voor hebben. Maar het is de beste manier om erachter te komen hoe het met iemand gaat en hoe je hem spiritueel kunt ondersteunen. Je krijgt het als het ware op een presenteerblaadje aangeboden.”

In Pal voor u magazine 8 lichten Joep, Marleen en Petra toe wat ze als geestelijk verzorger betekenen voor patiënten en naasten. Magazine Pal voor u 8 is hier verkrijgbaar.

Leestip:
Gastblogger en geestelijk verzorger Marieke Schoenmakers vertelt over haar ervaringen met stervende mensen in het verpleeghuis. Haar blogs vind je hier.