Thuis sterven? 12 tips

De man van NRC-redacteur Frederiek Weeda werd uit het ziekenhuis ontslagen en zou thuis gaan overlijden. Praktische tips heeft ze destijds niet gekregen, maar had ze wel graag willen hebben. Nu heeft ze die zelf opgesteld. 

“Thuis bevallen, in het ziekenhuis bevallen, liggend, zittend of staand – het is allemaal beschreven en die boekjes verkopen goed. Wat je moet doen als er iets dreigt mis te gaan, wanneer je de verloskundige of zelfs 112 moet bellen. Maar thuis sterven? Ik kon er niks over vinden”, zegt Frederiek Weeda in het NRC Handelsblad. En dat terwijl veruit de meeste mensen thuis sterven. Frederiek heeft zelf 12 praktische tips opgesteld voor als iemand thuis gaat overlijden.

1. Benoem een woordvoerder. Elke keer opnieuw uitleggen hoe het met je geliefde gaat is vermoeiend. Het alsmaar antwoord geven op vragen kan zorgen voor teveel spanning. Wanneer je een goede vriend of familielid zoekt die de komende maanden iedereen te woord wil staan, hoef je maar één persoon op de hoogte te houden.

2. Sla alle hulp af, tenzij het hulp is waar je echt iets aan hebt: praktische zaken als boodschappen doen of koken. Belangstellend bezoek kan zowel voor jou als de patiënt belastend zijn.

3. Ramptoeristen. Frederiek werd door een oncologische verpleegkundige gewaarschuwd voor ‘ramptoeristen’. Mensen die je amper kent, willen opeens langskomen.

4. Strijdbaar. De vraag ‘Is hij wel strijdbaar?’ wordt bij kanker vaak gesteld. Pijnlijk voor diegene die eraan sterft, want met strijd leveren heeft kanker niets te maken. De medische behandeling werkt of werkt niet.

5. Zoek contact met de huisarts. Maak samen met de huisarts een plan voor als het slechter gaat. Wil de patiënt bijvoorbeeld thuis sterven of in een hospice? Heeft hij of zij bepaalde wensen?

6. Waar wil de patiënt nog naar toe? Als er nog tijd is kan de de patiënt nog een laatste bezoek aan bijvoorbeeld een land, vriend of familielid brengen.

7. Bespreek hoe de patiënt wil sterven. Welke keuzes maak je in de laatste levensfase? Als je met een levensbedreigende ziekte te maken krijgt, wil je sterven op een manier die bij je past. Is de huisarts bereid euthanasie toe te passen? En zo ja, wanneer zou de patiënt dat willen?

8. Leg contact met een thuiszorgorganisatie of een hospice. Het kan fijn en goed voor je zijn om de mensen die er werken al een keer te ontmoeten, voordat de patiënt echt heel ziek wordt.

9. Zorgverlof. Als je werkt heb je recht op zorgverlof. Je moet wel ‘de enige’ zijn die zorg kan verlenen. Je hebt recht op een aantal uren zorgverlof per jaar. Hierbij krijg je 70 procent van je salaris. De regels zijn per sector te lezen in de cao.

10. Bespreek verzachtende medicijnen. Dit kan de patiënt geruststellen wanneer er bijvoorbeeld angst is voor verstikking of pijn. Vraag aan je geliefde waar hij of zij bang voor is en bespreek wat je kunt doen als dit voorvalt.

11. Jij kent de patiënt het beste. Wanneer zich nieuwe symptomen voordoen die niet ‘passen’ bij de ziekte, zeg dit dan tegen de zorgverlener. Het kan een onverwachte wending in het ziektepatroon zijn.

12. Vraag de huisarts om de lokale apotheek te informeren dat de patiënt nog maar kort te leven heeft. Kalmerings- en slaappillen maar ook maagbeschermers en bepaalde pleisters krijg je dan gratis mee.

Frederiek heeft een boek geschreven dat ze had willen lezen toen haar man steeds zieker werd en doodging. ‘Draai niet om de dood heen‘ bevat persoonlijke verhalen en praktische tips voor wanneer een dierbare naaste uit het ziekenhuis wordt ontslagen en thuis zal sterven.

Meer informatie over deze en andere keuzes in de laatste levensfase kun je ook lezen in het themaboekje Wat als je je leven verliest? En in het boekje Notities over het einde van mijn leven alle belangrijke keuzes over de zorg en behandeling in de laatste levensfase overzichtelijk bij elkaar gebracht. De (huis)arts kan een kopie opnemen in het patiëntendossier, zodat de patiënt dat niet nog eens in een apart formulier hoeft aan te geven.

Bron: NRC