Humor en dementie, kan dat wel?

Humor en dementie, het lijkt een ongepaste combinatie, maar dat is het zeker niet. Dat geldt uiteraard alleen als het met respect wordt toegepast, maar hoe doe je dat? Een paar tips van humor-expert (en ex-verpleegkundige) Marcelino Bogers.

In zijn boek Humor als verpleegkundige interventie beschrijft Marcelino Bogers dat humor kan zorgen voor contact met mensen met dementie. Door te lachen mét de ander, en dat is niet hetzelfde als lachen óm de ander, creëer je een waardevol contactmoment. Ook al is het boek gericht op verpleegkundigen, voor jou als naaste is het net zo fijn om weer een moment van verbinding en herkenning te hebben.

Humor en dementie

Mensen met dementie, die derealisatie- en depersonalisatiegevoelens ervaren, voelen zich angstig en verliezen hun greep op de werkelijkheid. Maar ze kunnen wel een glimlach onderscheiden en vinden het fijn om anderen te zien lachen. De lach verzacht hun angst en paniek. Als je rekening houdt met wat ze kunnen bevatten (het probleem is immers dat ze niet meer zo makkelijk iets zien of voelen aankomen), zijn voorspelbare en simpele grapjes heel effectief. Net als een beetje plagen.

‘Eigenlijk speel je een soort ‘kiekeboe’, net als met kleine kinderen’

Een mooi voorbeeld is dat van de demente heer die denkt dat zijn mondharmonica zijn horloge is. De verpleegkundige stelt voor om te kijken hoe laat het is. Ze blaast drie keer op de mondharmonica. De man lacht. “Het is drie uur”, zegt hij.

Hoe gebruik je humor bij dementie?

Bogers adviseert om bij mensen met dementie: 

  1. met een glimlach contact proberen te maken
  2. mee te bewegen
  3. voorspelbare en eenvoudige grapjes te maken en daarbij zelf te lachen
  4. samen te lachen
  5. attent te zijn als iemands gevoel voor gevoel plotseling verandert
  6. humor in te zetten om agitatie te verminderen
Bron: Humor als verpleegkundige interventie

Marcelino Bogers is mede-auteur van het boek Humor als verpleegkundige interventie. Het boek is verkrijgbaar bij Bol.com