Verteld: Het is een hartverscheurende situatie (4)

Vanuit de noodzaak in contact te blijven, tast Hanna de steeds wisselende werelden af waarin haar vader verkeert.

Haar moeder zit het liefst met haar man in het restaurant, dat is voor haar een meer neutrale omgeving dan de huiskamers. Maar zowel in het restaurant als in de huiskamer lukt het haar niet, om contact te maken met haar man. Ze kan niet of nauwelijks meegaan in zijn wereld en wacht teveel af wat er van haar man komt. Eigenlijk is dat altijd zo geweest.

Hanna: “Mijn vader was degene die altijd de initiatieven nam en mijn moeder ging daarin mee. Ze heeft daardoor ook nooit geleerd om het zelf te doen en dat was dus ook niet nodig. Papa verzorgde en regelde alles en mama liet het gebeuren. Zelfs als m’n vader zweeg, luisterde m’n moeder…”

Demente fase
Door deze situatie en door de verslechterde lichamelijke conditie van haar moeder krijgt Hanna meer mogelijkheden om haar vader te ontmoeten in deze demente fase. Nu kijkt ze met dankbaarheid terug, dat dit haar is gegeven. Maar ook heeft ze het gevoel dat ze eigenlijk op bezoek ging bij een mens die niet meer haar vertrouwde vader is.

Hanna: “Het leek wel of hij een nieuwe persoonlijkheid had gekregen. Dat gold eveneens sterk voor mijn moeder. Zij heeft het erg moeilijk gehad met de verandering die ontegenzeggelijk had plaatsgevonden. Ze heeft wel eens tegen mij gezegd dat het bezoek aan het verpleeghuis niet aan haar man was, want ‘die demente man is papa niet’. Het bezoek aan deze man was het bezoek aan een vreemde en voelde als een verplicht nummer. Toch ging ze trouw naar het verpleeghuis, want misschien…kon ze vinden wat ze kwijt was.”

‘Die demente man is papa niet’

Intimiteit
Iedere keer is het teleurstellend als dat niet gebeurt. Het is een hartverscheurende situatie, want Hanna’s moeder heeft geen afscheid kunnen nemen van haar geliefde man. Van die geliefde man heeft ze een foto bij zich. Alleen is het een foto van haar man op 23-jarige leeftijd; de man uit het begin van hun huwelijk. Omdat de huidige demente man niet voelt als haar eigen man, is het voor haar ook moeilijk om nog enige intimiteit te voelen bij hem. Voor Hanna is dat anders. Zij kan nog steeds van haar (veranderde) vader houden.

De tijd van het verblijf in het verpleeghuis kan beschreven worden als de eerder genoemde ‘golven’. Alle betrokkenen hebben hun handen er meer dan vol aan. Over en weer is er verdriet, verlies en onbegrip. Hanna ziet hoe haar moeder moeite heeft in het omgaan met deze beroerde toestand. Soms neemt ze het haar moeder kwalijk en ziet ze onvermogen aan voor onwil. Hanna mist dan bij haar moeder de wil om moeite te doen haar man te vinden. Later ziet Hanna dat haar moeder nog nooit in hun huwelijk moeite heeft hoeven doen, want papa doet alles. Het gevleugelde gezegde in het gezin is: ‘Als mama blij is, zijn we allemaal blij’.

Verder lezen?  Het blijft een moeilijke periode (slot)

Dit is deel 4 van het vervolgverhaal over de ervaringen van mantelzorger Hanna van Veenendaal, verteld door Joke Werner van praktijk ZinInZicht.  (Lees hier het begin)
Als geestelijk verzorger van een verpleeghuis bezoekt Joke jarenlang de bewoners. Ze ontmoet ook hun partner, zoon, zuster of dochter. Het valt haar op hoe deze mantelzorgers vol liefde hun naaste verzorgen. Joke ziet dat ze geplaagd worden door schuld en schaamte, omdat ze de zorg thuis niet meer aankonden. Ze besluit hun ervaringen op te schrijven en te delen, zodat er meer begrip en herkenning komt voor de vier miljoen mantelzorgers die ons land telt.